مجله خبری تشریفات

اتهام وهابیان به شیعه ها
وهابیان اعتقادوباور مسلمانها به توسل به فوت شده ها، استغاثه به پیامبران و اولیای الهی، تبرک پیدا کردن به قبور و شفاعت‌خواهی از آن‌ها در دانا برزخ را از مصادیق بی دینی در عبادت می دانند. ابن تیمیه بر این اعتقاد میباشد که توسل به دعای نبی(ص) و صالحان، در طول حیات آن ها کفر وجود ندارد بلکه توسل به آن‌ها بعد از مرگشان کفر میباشد.[۴۶] به اعتقادوباور ابن تیمیه، کسی که کنار قبر فرستاده یا این که یکی اشخاص پارسا برود و از آن ها حاجت بخواهد، مشرک میباشد و ما یحتاج میباشد وادار به توبه گردد و در حالتی‌که توبه نکرد، می بایست کشته گردد.[۴۷] عبدالعزیز بن‌گشوده، مفتی وهابی هم در اثر ها خویش، دعا و استغاثه نزد قبور، طلب شفا و برد بر معاندان را از مظاهر بی دینی اکبر دانسته میباشد.[۴۸] آن‌ها این اجرا مسلمان‌ها را با انجام مشرکان صدر اسلام در پرستش بت‌ها مقایسه تشریفات ترحیم مشهد می‌نمایند.[۴۹]
عالمان مسلمان در جواب به آنها گفته‌اند: جاری ساختن مشرکان با یقین به ربوبیت و مالکیت بت‌ها اجرا میشد؛ البته شغل های مسلمان ها در باب اولیای الهی با اینگونه اعتقادی هم پا وجود ندارد؛ بلکه بنای بر قبور اولیای الهی و طلب شفاعت از آنها، تعظیم شعائر الهی به شمار میاید.[۵۰] همینطور مسلمانانی که‌این ایفا را جاری ساختن میدهند، هیچ زمان قصد پرستش پیامبران و اولیای الهی را ندارند و برای آنها، منزلت الوهیت قائل نیستند؛ بلکه قصدشان صرفا تکریم پیامبران و اولیای الهی، و تقرب کشف کردن به پروردگار از روش آنها میباشد.[۵۱]
سازه بر آیه ها قرآن مهربان، شفاعت در صورتی‌که کفر و مردود میباشد که به طور غیروابسته و سوای نیاز به اجازه پروردگار درخواست خواهد شد؛[۵۲] چرا‌که دراین‌صورت کفر در ربوبیت و دانایی الهی میباشد.[۵۳] همینطور عالمان مسلمان در جواب استناد وهابیان به آیاتی از قرآن کریم و مهربان که در آنان شفاعت‌خواستن از بت‌ها نفی گردیده، به تفاوت اصلی شفاعت خواستن از فرستاده با شفاعت خواستن بت‌پرستان از بت‌ها اشاره کرده و معتقدند مسلمان ها برخلاف بت‌پرستان، هیچ وقت فرستاده را اله، رَبّ و یا این که زمامدار هستی نمی‌دانند.[۵۴]مطهری الاهی دان شیعی بر این یقین میباشد که بر طبق طریقه قرآن در آیه ۸۶ سوره زخرف «وَلَا يَمْلِكُ الَّذِينَ يَدْعُونَ مِنْ دُونِهِ الشَّفَاعَةَ إِلَّا مَنْ شَهِدَ بِالْحَقِّ وَهُمْ يَعْلَمُونَ» شفاعت تنها در مشت عده ای میباشد که اعتراف به حق (توحید) بکنند و یا افزون برشهادت زبانی از روی تدبیر وآگاهی اعتراف می‌نمایند چون «شَهِدَ» تنها لفظ وجود ندارد بلکه مراد اشخاصی‌اند که حق را و توحید را شهوداً فهم می‌نمایند، و مطلع به عمل خودشان می‌باشند و می دانند که درباره چه کسی شفاعت نمایند و درباره چه کسی شفاعت نکنند، به اطمینان مطهری شفاعت شأن توحید و اهل توحید میباشد و بت اصلًا فهم و شعور و درکی ندارد که [شفیع] باشد[۵۵]سید محمدحسین طباطبایی مفسر شیعی نیز آفریدگار را مبدء نتیجه برای کلِ هستی میداند و هر سیرتکامل حیات و مرگ و رزق و نعمت و مانند آن را در نظام اثاثیه و مسببات مرتبط به آفریدگار میداند[ که هرکدام از این کارها براساس ارتباط‌ای خاص و معلوم مربوط به خداست] و شفاعت را نیز جزئی از نظام لوازم و مسببات حکم دهنده بر هستی می داند که اصلا به معنای نقض مقررات الهی و سنت‌های روان و حکم کننده بر دنیا و انحراف از صراط بدون واسطه الهی وجود ندارد. [۵۶]

جستارهای متعلق
بی دینی
توحید
آیه نجاست مشرکان
پانویس
ابن خواسته، لسان العرب، ۱۴۰۵ش، ج۱، ص۲۲۳-۲۲۷.
مصطفوی، التحقیق فی لغت ها القرآن الکریم، ۱۳۶۰ش، ج۶، ص۴۹.
سوره توبه، آیه ۵؛ سوره توبه، آیه ۲.
سوره توبه، نشانه‌ها ۳۰-۳۱.
سوره یوسف، آیه ۱۰۶.
جوادی آملی، توحید در قرآن، ۱۳۹۵ش، ص۵۷۱.
حسینی شیرازی، تخمین القرآن الی الاذهان، ۱۴۲۴ق، ج۲، ص۳۹۰.
مصطفوی، التحقیق فی کلمه ها القرآن الکریم، ۱۳۶۰ش، ج۶، ص۵۰.

اتهام وهابیان به شیعه ها
وهابیان اعتقادوباور مسلمانها به توسل به فوت شده ها، استغاثه به پیامبران و اولیای الهی، تبرک پیدا کردن به قبور و شفاعت‌خواهی از آن‌ها در دانا برزخ را از مصادیق بی دینی در عبادت می دانند. ابن تیمیه بر این اعتقاد میباشد که توسل به دعای نبی(ص) و صالحان، در طول حیات آن ها کفر وجود ندارد بلکه توسل به آن‌ها بعد از مرگشان کفر میباشد.[۴۶] به اعتقادوباور ابن تیمیه، کسی که کنار قبر فرستاده یا این که یکی اشخاص پارسا برود و از آن ها حاجت بخواهد، مشرک میباشد و ما یحتاج میباشد وادار به توبه گردد و در حالتی‌که توبه نکرد، می بایست کشته گردد.[۴۷] عبدالعزیز بن‌گشوده، مفتی وهابی هم در اثر ها خویش، دعا و استغاثه نزد قبور، طلب شفا و برد بر معاندان را از مظاهر بی دینی اکبر دانسته میباشد.[۴۸] آن‌ها این اجرا مسلمان‌ها را با انجام مشرکان صدر اسلام در پرستش بت‌ها مقایسه تشریفات ترحیم مشهد می‌نمایند.[۴۹]
عالمان مسلمان در جواب به آنها گفته‌اند: جاری ساختن مشرکان با یقین به ربوبیت و مالکیت بت‌ها اجرا میشد؛ البته شغل های مسلمان ها در باب اولیای الهی با اینگونه اعتقادی هم پا وجود ندارد؛ بلکه بنای بر قبور اولیای الهی و طلب شفاعت از آنها، تعظیم شعائر الهی به شمار میاید.[۵۰] همینطور مسلمانانی که‌این ایفا را جاری ساختن میدهند، هیچ زمان قصد پرستش پیامبران و اولیای الهی را ندارند و برای آنها، منزلت الوهیت قائل نیستند؛ بلکه قصدشان صرفا تکریم پیامبران و اولیای الهی، و تقرب کشف کردن به پروردگار از روش آنها میباشد.[۵۱]
سازه بر آیه ها قرآن مهربان، شفاعت در صورتی‌که کفر و مردود میباشد که به طور غیروابسته و سوای نیاز به اجازه پروردگار درخواست خواهد شد؛[۵۲] چرا‌که دراین‌صورت کفر در ربوبیت و دانایی الهی میباشد.[۵۳] همینطور عالمان مسلمان در جواب استناد وهابیان به آیاتی از قرآن کریم و مهربان که در آنان شفاعت‌خواستن از بت‌ها نفی گردیده، به تفاوت اصلی شفاعت خواستن از فرستاده با شفاعت خواستن بت‌پرستان از بت‌ها اشاره کرده و معتقدند مسلمان ها برخلاف بت‌پرستان، هیچ وقت فرستاده را اله، رَبّ و یا این که زمامدار هستی نمی‌دانند.[۵۴]مطهری الاهی دان شیعی بر این یقین میباشد که بر طبق طریقه قرآن در آیه ۸۶ سوره زخرف «وَلَا يَمْلِكُ الَّذِينَ يَدْعُونَ مِنْ دُونِهِ الشَّفَاعَةَ إِلَّا مَنْ شَهِدَ بِالْحَقِّ وَهُمْ يَعْلَمُونَ» شفاعت تنها در مشت عده ای میباشد که اعتراف به حق (توحید) بکنند و یا افزون برشهادت زبانی از روی تدبیر وآگاهی اعتراف می‌نمایند چون «شَهِدَ» تنها لفظ وجود ندارد بلکه مراد اشخاصی‌اند که حق را و توحید را شهوداً فهم می‌نمایند، و مطلع به عمل خودشان می‌باشند و می دانند که درباره چه کسی شفاعت نمایند و درباره چه کسی شفاعت نکنند، به اطمینان مطهری شفاعت شأن توحید و اهل توحید میباشد و بت اصلًا فهم و شعور و درکی ندارد که [شفیع] باشد[۵۵]سید محمدحسین طباطبایی مفسر شیعی نیز آفریدگار را مبدء نتیجه برای کلِ هستی میداند و هر سیرتکامل حیات و مرگ و رزق و نعمت و مانند آن را در نظام اثاثیه و مسببات مرتبط به آفریدگار میداند[ که هرکدام از این کارها براساس ارتباط‌ای خاص و معلوم مربوط به خداست] و شفاعت را نیز جزئی از نظام لوازم و مسببات حکم دهنده بر هستی می داند که اصلا به معنای نقض مقررات الهی و سنت‌های روان و حکم کننده بر دنیا و انحراف از صراط بدون واسطه الهی وجود ندارد. [۵۶]

جستارهای متعلق
بی دینی
توحید
آیه نجاست مشرکان
پانویس
ابن خواسته، لسان العرب، ۱۴۰۵ش، ج۱، ص۲۲۳-۲۲۷.
مصطفوی، التحقیق فی لغت ها القرآن الکریم، ۱۳۶۰ش، ج۶، ص۴۹.
سوره توبه، آیه ۵؛ سوره توبه، آیه ۲.
سوره توبه، نشانه‌ها ۳۰-۳۱.
سوره یوسف، آیه ۱۰۶.
جوادی آملی، توحید در قرآن، ۱۳۹۵ش، ص۵۷۱.
حسینی شیرازی، تخمین القرآن الی الاذهان، ۱۴۲۴ق، ج۲، ص۳۹۰.
مصطفوی، التحقیق فی کلمه ها القرآن الکریم، ۱۳۶۰ش، ج۶، ص۵۰.