محمد بن محمد بن نُعمان پر اسم و رسم به روحانی مُفید (۳۳۶ق یا این که ۳۳۸ق ـ ۴۱۳ق) متکلم و عالم امامیه در قرن‌های چهارم و پنجم قمری بود. آورده شده روحانی اثر گذار با تدوین دانش اصول فقه، روشی نو در اجتهاد شرعی ارائه اعطا کرد که روش وسط‌ای بود در قبال دو شیوه عقل‌گرایی افراطی و اکتفاکردن به احادیث فارغ از دقت به عقل. روضه خوان صدوق، ابن جنید اسکافی و ابن قولویه مشهورترین استادان روحانی موثر بودند. روحانی طوسی، سید مرتضی، سید رضی و نَجاشی نیز از شاگردان پر اسم و رسم وی به شمار میروند. المُقنِعَة در دانش فقه، اوائل المقالات در علم حرف و الاِرشاد در گستردن‌درحال حاضر امامان شیعه دارای اسم و رسم‌ترین اثرها روضه خوان موثر شمرده تشریفات ترحیم مشهد گردیده‌اند.
تبار و معاش
محمد بن محمد بن نعمان[۱] در ۱۱ ذی‌القعده سال ۳۳۶ق [۲] یا این که ۳۳۸ق [۳] در عُکبَری قربت بغداد چشم به جهان گشود.[۴]
پدرش عمل معلمی داشت و به‌این جهت روضه خوان موثر به «ابن المُعَلِّم» دارای شهرت بوده میباشد. عکبری[یادداشت ۱]و بغدادی نیز دو کنیه دیگر وی می باشند.[۵] در مورد ملقب‌شدن به موءثر هم گفته‌اند: در مناظره‌ای که با علی بن عیسی رُمانی دانشمند معتزلی (درگذشت:۳۸۴ق) داشت توانست استدلالات طرف مقابل را فسخ نماید؛ بعد از آن رُمانی اورا «اثر گذار» خواند.[۶]
در منابع تاریخی دو فرزند برای اثر گذار نام برده میباشد؛ یک کدام از ابوالقاسم علی و دیگری دختری که اسمش در منابع نیامده و همسر ابویعلی جعفری بوده میباشد.[۷]
روضه خوان اثرگذار در دوم یا این که سوم ماه رمضان سال ۴۱۳ق درگذشت.[۸] روحانی طوسی، ازدحام عموم از همگی مذهب‌ها برای نماز گزاردن و گریستن در مرگ اورا بی‌سوابق تعریف نموده است.[۹] وی تعدادی سالی در منزل‌اش مدفون بود و آن گاه به سوی مقابر قریش، مجاورت قبر امام جواد(ع) در بقاع کاظمین منتقل شد.[۱۰]
خصوصیت‌های اخلاقی
گفته‌اند روحانی موثر بسیار صدقه می‌بخشید، فروتن بود، بسیار نماز می خواند و روزه می‌گرفت و جامه خشن بر بدن میکرد؛ تا آنجا که او را «روضه خوان مشایخ الصوفیه» (مدرس استادان صوفیان) خواندند.[۱۱] ابویعلی جعفری داماد او، گزارش نموده است که وی شب‌ها معدود می‌خوابید و بیشتر وقتش صرف رسیدگی و نماز و خواندن قرآن و یا این که درس دادن میشد.[۱۲] در طومار‌ای که امام فرصت(ع) برای روحانی موثر نوشته، اورا با عنا وین مانند: اَلاَخُ السَّروئت کرد (اخوی پایدار و راست) و وَلیِّ رشید، دوست با اخلاص در آیینِ خداوند، واصل به سکو اعتقاد و باور به جایگاهِ اهلبیت، خطاب نموده است.[۱۳][یادداشت ۲]
تحصیلات
اثرگذار قرآن و علم ها مقدماتی را نزد بابا یادگرفت. آنگاه برای ادامه علم آموزی همدم بابا، به بغداد رفت و از محدثان، متکلمان و فقهای پر رنگ شیعه و سنی استفاده نمود.[۱۴]
روضه خوان صدوق (درگذشت ۳۸۱ق)، ابن جنید اسکافی (درگذشت۳۸۱ق)، ابن قولویه (درگذشت۳۶۹ق)، ابوغالب زراری (درگذشت۳۶۸ق) و ابوبکر محمّد بن قدمت جعابی (درگذشت۳۵۵ق) از مشهورترین استادان شیعی وی بوده‌اند.[۱۵]
روحانی موثر نزد حسین بن علی بصری پر اسم و رسم به جُعَل از اساتید گرانقدر معتزله و ابویاسر دانش آموز متکلم نامی ابوالجیش بلخی دانش صحبت فراگرفت. وی همینطور به سفارش ابویاسر در مجلس درس علی بن عیسی رُمّانی دانشمند پر اسم و رسم معتزلی کمپانی کرد.[۱۶]
او از حدود ۴۰ سالگی سر کردگی شیعه ها را در فقه، سخن و حدیث ذمه دار شد و در مدد از عقاید شیعه، با علماء دیگر مذهب‌ها مناظره می کرد.[۱۷]
محمد بن محمد بن نُعمان پر اسم و رسم به روحانی مُفید (۳۳۶ق یا این که ۳۳۸ق ـ ۴۱۳ق) متکلم و عالم امامیه در قرن‌های چهارم و پنجم قمری بود. آورده شده روحانی اثر گذار با تدوین دانش اصول فقه، روشی نو در اجتهاد شرعی ارائه اعطا کرد که روش وسط‌ای بود در قبال دو شیوه عقل‌گرایی افراطی و اکتفاکردن به احادیث فارغ از دقت به عقل. روضه خوان صدوق، ابن جنید اسکافی و ابن قولویه مشهورترین استادان روحانی موثر بودند. روحانی طوسی، سید مرتضی، سید رضی و نَجاشی نیز از شاگردان پر اسم و رسم وی به شمار میروند. المُقنِعَة در دانش فقه، اوائل المقالات در علم حرف و الاِرشاد در گستردن‌درحال حاضر امامان شیعه دارای اسم و رسم‌ترین اثرها روضه خوان موثر شمرده تشریفات ترحیم مشهد گردیده‌اند.
تبار و معاش
محمد بن محمد بن نعمان[۱] در ۱۱ ذی‌القعده سال ۳۳۶ق [۲] یا این که ۳۳۸ق [۳] در عُکبَری قربت بغداد چشم به جهان گشود.[۴]
پدرش عمل معلمی داشت و به‌این جهت روضه خوان موثر به «ابن المُعَلِّم» دارای شهرت بوده میباشد. عکبری[یادداشت ۱]و بغدادی نیز دو کنیه دیگر وی می باشند.[۵] در مورد ملقب‌شدن به موءثر هم گفته‌اند: در مناظره‌ای که با علی بن عیسی رُمانی دانشمند معتزلی (درگذشت:۳۸۴ق) داشت توانست استدلالات طرف مقابل را فسخ نماید؛ بعد از آن رُمانی اورا «اثر گذار» خواند.[۶]
در منابع تاریخی دو فرزند برای اثر گذار نام برده میباشد؛ یک کدام از ابوالقاسم علی و دیگری دختری که اسمش در منابع نیامده و همسر ابویعلی جعفری بوده میباشد.[۷]
روضه خوان اثرگذار در دوم یا این که سوم ماه رمضان سال ۴۱۳ق درگذشت.[۸] روحانی طوسی، ازدحام عموم از همگی مذهب‌ها برای نماز گزاردن و گریستن در مرگ اورا بی‌سوابق تعریف نموده است.[۹] وی تعدادی سالی در منزل‌اش مدفون بود و آن گاه به سوی مقابر قریش، مجاورت قبر امام جواد(ع) در بقاع کاظمین منتقل شد.[۱۰]
خصوصیت‌های اخلاقی
گفته‌اند روحانی موثر بسیار صدقه می‌بخشید، فروتن بود، بسیار نماز می خواند و روزه می‌گرفت و جامه خشن بر بدن میکرد؛ تا آنجا که او را «روضه خوان مشایخ الصوفیه» (مدرس استادان صوفیان) خواندند.[۱۱] ابویعلی جعفری داماد او، گزارش نموده است که وی شب‌ها معدود می‌خوابید و بیشتر وقتش صرف رسیدگی و نماز و خواندن قرآن و یا این که درس دادن میشد.[۱۲] در طومار‌ای که امام فرصت(ع) برای روحانی موثر نوشته، اورا با عنا وین مانند: اَلاَخُ السَّروئت کرد (اخوی پایدار و راست) و وَلیِّ رشید، دوست با اخلاص در آیینِ خداوند، واصل به سکو اعتقاد و باور به جایگاهِ اهلبیت، خطاب نموده است.[۱۳][یادداشت ۲]
تحصیلات
اثرگذار قرآن و علم ها مقدماتی را نزد بابا یادگرفت. آنگاه برای ادامه علم آموزی همدم بابا، به بغداد رفت و از محدثان، متکلمان و فقهای پر رنگ شیعه و سنی استفاده نمود.[۱۴]
روضه خوان صدوق (درگذشت ۳۸۱ق)، ابن جنید اسکافی (درگذشت۳۸۱ق)، ابن قولویه (درگذشت۳۶۹ق)، ابوغالب زراری (درگذشت۳۶۸ق) و ابوبکر محمّد بن قدمت جعابی (درگذشت۳۵۵ق) از مشهورترین استادان شیعی وی بوده‌اند.[۱۵]
روحانی موثر نزد حسین بن علی بصری پر اسم و رسم به جُعَل از اساتید گرانقدر معتزله و ابویاسر دانش آموز متکلم نامی ابوالجیش بلخی دانش صحبت فراگرفت. وی همینطور به سفارش ابویاسر در مجلس درس علی بن عیسی رُمّانی دانشمند پر اسم و رسم معتزلی کمپانی کرد.[۱۶]
او از حدود ۴۰ سالگی سر کردگی شیعه ها را در فقه، سخن و حدیث ذمه دار شد و در مدد از عقاید شیعه، با علماء دیگر مذهب‌ها مناظره می کرد.[۱۷]
راهنمای آمادهسازی مسجد یا سالن برای مراسم ترحیم؛ از چیدمان تا امکانات رفاهی