مجله خبری تشریفات

زمان پهلوی
استاد و کابینه سید ضیاء طباطبایی
کابینه سید ضیاء طباطبایی شماری از رجال دولت و مجلس را برای خودداری از مقاومت و قیام احتمالی بازداشت و زندانی کرد. استاد نیز در شمار زندانیان سیاسی قرار گرفت. وی آغاز در محل قزاقخانه قدیم برای یک‌سری روز زندانی شد، البته بعد ها اورا به همدم روضه خوان حسین یزدی که سوابق دوستی خیر با معلم نداشت، به‌وسیله گاری پُست به قزوین تبعید و در آنجا زندانی شد. پس از دولت سید ضیاء، استاد به طهران تشریفات ترحیم مشهد رجوع.[۱۷]

مخالفت با رضاخان

تصویر سید حسن استاد بر روی اسکناس ۱۰۰ ریالی
در مجلس چهارم، معلم با تفاهم نامه ۱۹۱۹م مخالفت کرد و بازدارنده ثبت اعتبارنامه بعضی از نمایندگان شد.[۱۸] درین زمان رضاخان در جایگاه وزارت مبارزه در کارها لشکری، کشوری و مالی، مداخله می کرد. استاد نخست با سردار سپه مدارا کرد، اما بعد ها با اقدامات وی مخالفت کرد.[۱۹]
رضاخان در انتخابات مجلس پنجم توانست با پشتیبانی نظامیان، علاقه مندان خویش را وارد مجلس نماید و در اول مبادرت، تغییر و تحول رژیم سلطنتی کشور ایران به حکومت جمهوری را در راهبرد قرار اعطا کرد. معلم برای دوراندیشی علما طومار‌های اکثری درباره ماهیت جمهوری رضاخانی نوشت و به قم ارسال کرد. سردار سپه پیرو سفری به قم سازه به خواست علما انصراف خویش را از جمهوری به طور قانونی گفت. بحران‌ها ادامه داشت و معلم فقط رویکرد راهکار را استیضاح مدیر‌الوزراء تشخیص بخشید. او در ۷ مرداد ۱۳۰۳ش به همپا شش بدن از نمایندگان، رضاخان را به جهت سوء سیاست داخلی و فرنگی، قیام و مبادرت بر ضد قانون اساسی کشور و حکومت مشروطه و نیز تحویل ندادن اموال مقصران به دولت استیضاح کرد[۲۰] البته این اقدامات به جایی نرسید و سردار سپه رأی پشت گرمی گرفت.[۲۱]

مرقد سید حسن استاد در کاشمر (استان خراسان رضوی)
صبح ۷ آبان ۱۳۰۵ش وقتی که معلم برای درس دادن به سوی مکتب سپهسالار رهسپار گشت، در خم کوچه‌ای از پشت راز و جلو و نیز پشت‌بام اورا مقصود گلوله قرار دادند البته معلم با ترفندی جان سلامت بدر موفقیت.[۲۲]
در آبان ۱۳۰۶ش حاج آقا نورالله اصفهانی، دانا با نفوذ اصفهان، همدم شماری از روحانیان آن شهر در اعتراض به بعضا اپ‌ها و اقدامات رضاخان به قم سفر کرد و از علمای سراسر مرز و بوم نیز خواست تا به خواسته اعلام همدردی و اعتراض به رضاخان به قم سفر نمایند. معلم مبادرت آنها‌را تأیید و با آن‌ها اظهار همدردی و همیاری کرد.[۲۳]
تبعید و شهیدشدن

مرقد سید حسن معلم در کاشمر
شامگاه ۱۶ مهر سال ۱۳۰۷ سرتیپ درگاهی، مدیر شهربانی در طهران و همراهانش به خانه معلم هجوم آوردند و او را آغاز به یک کدام از روستاهای دور و اطراف مشهد و بعد از آن به شهر دورافتاده خواف تبعید کردند. شهید معلم در خواف در قلعه‌ای نظامی زندانی شد و ذیل لحاظ شدید مأموران امنیتی قرار گرفت و ممنوع‌الملاقات شد. زمان تبعید وی بیشتر از خیر سال زمان برد. سرنوشت غروب ۲۶ رمضان سال ۱۳۵۷ق موازی با ۱۰ آذر سال ۱۳۱۶ هجری خورشیدی سه مأمور نزد استاد آمدند و دمنوش سمی را به تحمیل به وی خوراندند. ماموران که دیدند خبری از تاثیر سم وجود ندارد، عمامه سید را در هنگام نماز از سرش برداشتند، برگردنش انداختند و اورا خفه کردند. او در شهر کاشمر به خاک ودیعت شد.[۲۴] [۲۵]

در کشور‌ایران به مناسبت شهید شدن سید حسن استاد در ۱۰ آذر، این روز به اسم روز مجلس نامگذاری گردیده است.[۲۶]

مرمت آرامگاه معلم
محدوده وسیعی نزدیک به ۵۰ هزار متر مربع در حین حکومت پهلوی برای آرامگاه شهید معلم در لحاظ گرفته میگردد؛[۲۷] البته مرمت قبر او بعداز انقلاب اسلامی شکل به عهده گرفت. امام خمینی که در سخنان خویش بارها از شخصیت و عمل‌های معلم تعریف و تمجید می‌کرد[۲۸] در ۲۸ شهریور سال ۱۳۶۳ش طی پیامی به عباس واعظ طبسی تولیت آستان قدس رضوی از وی خواست آرامگاه سید حسن معلم را تعمیر و نوسازی نماید.

در سال ۱۳۶۳ش بنای آرامگاه نو به مکان بقعه خرد گذشته و فی مابین گلشن کبیر و محصوری در کاشمر ساخته شد. این سازه از یک گنبد مرکزی، چهار حیاط و گنبد فیروزه‌ای صورت گرفته به مدل معماری اسلامی و به روال بعد از ظهر صفوی نهاد شد‌ه‌است.[۲۹]

زمان پهلوی
استاد و کابینه سید ضیاء طباطبایی
کابینه سید ضیاء طباطبایی شماری از رجال دولت و مجلس را برای خودداری از مقاومت و قیام احتمالی بازداشت و زندانی کرد. استاد نیز در شمار زندانیان سیاسی قرار گرفت. وی آغاز در محل قزاقخانه قدیم برای یک‌سری روز زندانی شد، البته بعد ها اورا به همدم روضه خوان حسین یزدی که سوابق دوستی خیر با معلم نداشت، به‌وسیله گاری پُست به قزوین تبعید و در آنجا زندانی شد. پس از دولت سید ضیاء، استاد به طهران تشریفات ترحیم مشهد رجوع.[۱۷]

مخالفت با رضاخان

تصویر سید حسن استاد بر روی اسکناس ۱۰۰ ریالی
در مجلس چهارم، معلم با تفاهم نامه ۱۹۱۹م مخالفت کرد و بازدارنده ثبت اعتبارنامه بعضی از نمایندگان شد.[۱۸] درین زمان رضاخان در جایگاه وزارت مبارزه در کارها لشکری، کشوری و مالی، مداخله می کرد. استاد نخست با سردار سپه مدارا کرد، اما بعد ها با اقدامات وی مخالفت کرد.[۱۹]
رضاخان در انتخابات مجلس پنجم توانست با پشتیبانی نظامیان، علاقه مندان خویش را وارد مجلس نماید و در اول مبادرت، تغییر و تحول رژیم سلطنتی کشور ایران به حکومت جمهوری را در راهبرد قرار اعطا کرد. معلم برای دوراندیشی علما طومار‌های اکثری درباره ماهیت جمهوری رضاخانی نوشت و به قم ارسال کرد. سردار سپه پیرو سفری به قم سازه به خواست علما انصراف خویش را از جمهوری به طور قانونی گفت. بحران‌ها ادامه داشت و معلم فقط رویکرد راهکار را استیضاح مدیر‌الوزراء تشخیص بخشید. او در ۷ مرداد ۱۳۰۳ش به همپا شش بدن از نمایندگان، رضاخان را به جهت سوء سیاست داخلی و فرنگی، قیام و مبادرت بر ضد قانون اساسی کشور و حکومت مشروطه و نیز تحویل ندادن اموال مقصران به دولت استیضاح کرد[۲۰] البته این اقدامات به جایی نرسید و سردار سپه رأی پشت گرمی گرفت.[۲۱]

مرقد سید حسن استاد در کاشمر (استان خراسان رضوی)
صبح ۷ آبان ۱۳۰۵ش وقتی که معلم برای درس دادن به سوی مکتب سپهسالار رهسپار گشت، در خم کوچه‌ای از پشت راز و جلو و نیز پشت‌بام اورا مقصود گلوله قرار دادند البته معلم با ترفندی جان سلامت بدر موفقیت.[۲۲]
در آبان ۱۳۰۶ش حاج آقا نورالله اصفهانی، دانا با نفوذ اصفهان، همدم شماری از روحانیان آن شهر در اعتراض به بعضا اپ‌ها و اقدامات رضاخان به قم سفر کرد و از علمای سراسر مرز و بوم نیز خواست تا به خواسته اعلام همدردی و اعتراض به رضاخان به قم سفر نمایند. معلم مبادرت آنها‌را تأیید و با آن‌ها اظهار همدردی و همیاری کرد.[۲۳]
تبعید و شهیدشدن

مرقد سید حسن معلم در کاشمر
شامگاه ۱۶ مهر سال ۱۳۰۷ سرتیپ درگاهی، مدیر شهربانی در طهران و همراهانش به خانه معلم هجوم آوردند و او را آغاز به یک کدام از روستاهای دور و اطراف مشهد و بعد از آن به شهر دورافتاده خواف تبعید کردند. شهید معلم در خواف در قلعه‌ای نظامی زندانی شد و ذیل لحاظ شدید مأموران امنیتی قرار گرفت و ممنوع‌الملاقات شد. زمان تبعید وی بیشتر از خیر سال زمان برد. سرنوشت غروب ۲۶ رمضان سال ۱۳۵۷ق موازی با ۱۰ آذر سال ۱۳۱۶ هجری خورشیدی سه مأمور نزد استاد آمدند و دمنوش سمی را به تحمیل به وی خوراندند. ماموران که دیدند خبری از تاثیر سم وجود ندارد، عمامه سید را در هنگام نماز از سرش برداشتند، برگردنش انداختند و اورا خفه کردند. او در شهر کاشمر به خاک ودیعت شد.[۲۴] [۲۵]

در کشور‌ایران به مناسبت شهید شدن سید حسن استاد در ۱۰ آذر، این روز به اسم روز مجلس نامگذاری گردیده است.[۲۶]

مرمت آرامگاه معلم
محدوده وسیعی نزدیک به ۵۰ هزار متر مربع در حین حکومت پهلوی برای آرامگاه شهید معلم در لحاظ گرفته میگردد؛[۲۷] البته مرمت قبر او بعداز انقلاب اسلامی شکل به عهده گرفت. امام خمینی که در سخنان خویش بارها از شخصیت و عمل‌های معلم تعریف و تمجید می‌کرد[۲۸] در ۲۸ شهریور سال ۱۳۶۳ش طی پیامی به عباس واعظ طبسی تولیت آستان قدس رضوی از وی خواست آرامگاه سید حسن معلم را تعمیر و نوسازی نماید.

در سال ۱۳۶۳ش بنای آرامگاه نو به مکان بقعه خرد گذشته و فی مابین گلشن کبیر و محصوری در کاشمر ساخته شد. این سازه از یک گنبد مرکزی، چهار حیاط و گنبد فیروزه‌ای صورت گرفته به مدل معماری اسلامی و به روال بعد از ظهر صفوی نهاد شد‌ه‌است.[۲۹]